İMKB’nin En Büyük Grupları  

Türkiye, son yıllarda görülen birleşme ve satın alma rüzgarından en çok etkilenen ülkelerden biri. Birleşme ve satın almaların getirdiği yabancı ortaklık yapıları, bazı büyük grupların çeşitli faaliyet alanlarından çekilmesi ve yeni halka arzlar gibi çeşitli nedenler, İMKB’deki şirket kompozisyonu da değiştirdi. Bu değişimlere rağmen  İMKB’de işlem gören şirketler ve bu şirketlerin piyasa değerleri incelendiğinde, iş dünyasında sıklıkla adını duyduğumuz gruplar, yine listenin ön sıralarında.   

 2008 Mayıs ayı itibariyle Sabancı, Koç, Doğuş, Oyak, İş Bankası, Anadolu, Vakıfbank, Zorlu, Akkök, Eczacıbaşı, Alarko, Yaşar, Ülker, İhlas, Boyner gruplarına ait halka açık şirketlerin piyasa değerlerinin, İMKB’nin piyasa değerine oranı üzerinden bir sıralama yapıldığında, ilk sırayı Koç Grubu alıyor. Koç Grubu’nu sırasıyla Sabancı, İş Bankası, Doğuş ve Oyak Grubu takip ediyor. İMKB’nin piyasa değerinin yaklaşık %54’ünü bu gruplara ait şirketler oluşturuyor. İMKB’nin %33,4’ünü Koç, Sabancı ve İş Bankası bünyesindeki şirketler oluşturuyor. Halka açık şirket sayısı açısından bir sıralama yapıldığında, İMKB’de işlem gören 319 şirketin 107’sinin yukarıda sıraladığımız gruplara ait olduğu göze çarpıyor. Halka açık şirket sayısı sıralamasında da Koç Grubu ilk sıradaki yerini koruyor. Koç Grubu’nu Sabancı, İş Bankası, Doğan ve Oyak Grubu takip ediyor.  

Koç ve Sabancı Liderliğini Koruyor

 Dergimizin 2006 Eylül sayısında yer alan araştırmada, Koç Grubu’nun piyasa değerinin İMKB’nin içindeki payı %16,65 olarak hesaplanmıştı. 2008 Mayıs ayı verilerine göre yapılan hesaplamada ise, grubun payı %14,26 oldu. Bu düşüşte grup şirketleri satışları etkili oldu. Enerji, dayanıklı tüketim, otomotiv, finansal hizmetler sektöründe odaklanmaya karar veren Koç Grubu, bu nedenle birçok şirketini satışa çıkarmıştı. Özellikle Migros’un satışı bu yılın önemli gelişmeleri arasında yerini aldı. Koç Grubu Migros’u İngiliz yatırım fonu BC Partners'ın kontrol ettiği Moonlight Capital’e 1.977 milyar YTL’ye sattı.  Migros’un dışında Koç Grubu bünyesindeki Demirdöküm’ün %72.56’sı yaklaşık 283 milyon dolara Alman Vaillant’a, İzocam'ın %61,2 hissesi 171.3 milyon dolara Fransız St. Gobain Isover ve Kuveytli Alamana Industries'e satıldı. Döktaş da satılan şirketlerden bir diğeri. Koç Grubu’nun satın aldığı Tüpraş ve Yapı Kredi Bankası, Koç Grubu şirketleri arasında piyasa değeri açısından önemli bir paya sahip. 13.904 milyon dolarlık piyasa değeriyle bu 2 şirket, Koç Grubu şirketleri içinde %45’lik dilimi ellerinde tutuyor. Koç Grubu şirketlerinin toplam piyasa değeri ise 30.742 milyon dolar.  Eylül 2006’da yaptığımız araştırmada Sabancı Grubu İMKB’nin %14,88’lik kısmını oluştururken, 2008 Mayıs ayı verilerine göre bu oran %11,80 oldu.

Sabancı Grubu’nda daha önce halka açık şirketler arasında yer alan Gima, CarrefourSa bünyesine katılırken Oysa Çimento, Çimsa bünyesine alındı. Ak Emeklilik ve Aviva Hayat ve Emeklilik arasında gerçekleştirilen birleşme, Sabancı Grubu’nun önemli adımlarından biri oldu. Sabancı Grubu’na ait şirketler arasında piyasa değeri açısından bir sıralama yapıldığında, ilk sırada Akbank yer alıyor. Akbank’ın piyasa değeri, Sabancı Grubu şirketlerinin %53’ünü oluşturuyor. Bankanın piyasa değeri açısından İMKB içindeki payı ise %6. Sabancı Grubu şirketlerinin toplam piyasa değeri 25.446 milyon dolar. Gruptaki halka açık şirket sayısı 14. 

Diğer Gruplar

İş Bankası kuruluşlarının İMKB içindeki payı ise %7,34. Mayıs 2006’da bu oran %10,82 olarak hesaplanmıştı. 2007 yılında, bankanın kuruluşları arasında yer alan İş Yatırım da borsada işlem görmeye başladı. Piyasa değeri açısından ilk sıralarda yer alan İş Bankası’nın İMKB’nin piyasa değeri içindeki payı %5. Banka kuruluşlarının toplam piyasa değeri, 15.821 milyon dolar.  İMKB’nin en büyükleri arasında yer alan diğer grupların piyasa değerleri şöyle sıralanıyor: Doğuş Grubu 10.026 milyon dolar, Oyak Grubu 9.478 milyon dolar, Anadolu Grubu 7.416 milyon dolar, Doğan Grubu 6.073 milyon dolar, Vakıfbank Grubu 4.832 milyon dolar, Zorlu Grubu 1.329 milyon dolar, Akkök Grubu 1.272 milyon dolar, Eczacıbaşı Grubu 869 milyon dolar. Piyasa değeri açısından, Boyner Grubu 320 milyon dolarla en alt sırada yer alıyor.  Analizi yapılan büyük gruplarının geneline bakıldığında, İMKB içindeki paylarının düştüğü göze çarpıyor. Düşüş, Zorlu gibi bazı gruplarda şirket satışından (Denizbank’ın satışı) kaynaklanıyor. Ancak son yıllarda TAV, Türk Telekom, Halkbank gibi büyük şirketlerin halka arzı da, bu grupların İMKB’deki payının azalmasında önemli ölçüde etkili.